Röportaj - “Projenin analiz aşamasından teslimine kadar tüm süreci yönetiyor ve çözümlerimizi oluşturuyoruz”
Trinoks Yazılım’ın kuruluş sürecinden, faaliyetlerinden bahseder misiniz?
Trinoks Yazılım, 2002 yılında kurulmuş, OT/VT sektöründe hizmet veren ve çözüm üreten bir yazılım ve mühendislik firmasıdır. Şirketin kurucu kadrosu uzun yıllar sektörde faaliyet gösteren firmalardaki tecrübelerini bir araya getirerek Trinoks’u oluşturmuşlardır. Kurulduğumuz ilk yıllardan itibaren bugüne kadar, Türkiye ve yurtdışında çok fazla sayıda üretim takibi, depo yönetimi ve demirbaş takip projeleri hayata geçirdik.
Yaptığımız iş yazılım geliştirmek ile sınırlı değil. Müşterilerimize tam olarak bir proje teslim ediyoruz. Bu nedenle projenin analiz aşamasından teslimine kadar tüm süreci yönetiyor ve tüm ihtiyaçları belirleyerek çözümlerimizi oluşturuyoruz. Dolayısıyla proje içerisinde gerekli olan donanım ihtiyaçlarını da karşılayacak şekilde çözümler sunuyoruz.
Ürünleriniz, çözümleriniz ve özellikleri hakkında bilgi alabilir miyiz? Uygulama yaptığınız sektörler ağırlıklı olarak hangileridir?
Otomatik Tanıma Veri Toplama olarak adlandırılan sektörün içerisinde, depo yönetimi, üretim takip ve üretimden veri toplama uygulamaları, demirbaş yönetimi sistemleri başlıkları altında çözümler sunuyoruz. Bunların yanında müşterilerimizin istekleri doğrultusunda geliştirmiş olduğumuz, özel uygulamalar da bulunuyor. Bahsettiğim ana başlıklar altında, Axion Blade™ Express, Axion Blade™ Professional, FATS™ adında paket uygulamalarımızı sayabiliriz. Bu paketler tamamen kendi yazılım kadromuz ve proje teknik bilgimiz ile geliştirdiğimiz, sürekli gelişmeye devam eden lisanslı uygulamalardır. Paketlerimizin ilk geliştirilme aşamasında sektör ayırt etmeden analizler gerçekleştirilmiş ve ürünlerin tüm sektörlerde kolayca uygulanabilir olması için parametrik bir yapıda çalışması sağlanmıştır. Geliştirdiğimiz ürünleri rakiplerinden ayıran en önemli özellik de budur. Bununla birlikte kendine özel iş akışlarına sahip bazı sektörler için ürünlerin farklı sürümlerini de geliştiriyoruz. Örneğin, fiziksel arşiv depo hizmeti veren firmalar için Axion Blade™ Archive, kimyasal madde üretimi yapan firmalar için Axion Blade™ Chemical paketlerimiz geliştirildi. Geliştirdiğimiz ürünlerin kabiliyetleri sayesinde sektörler arasından ayrım yapmadan hizmet sunabiliyoruz. Referanslarımız arasında yoğun olarak üretim yapan ve ürettiği mamulu kendi ambarlarında depolayarak müşterisine sevk eden firmalar dışında B2C, lojistik, kimyasal, akaryakıt, otomotiv ve finans firmaları da mevcut.
Yeni ürünleriniz ve projeleriniz var mı? Bu konu hakkında açıklama yapar mısınız?
Üretim takip ve sahadan veri toplama için kullandığımız altyapı ve teknolojiyi değiştirdik ve üretim ve depo yönetimini birlikte yürütebilen, Axion Blade™ Professional adında yeni bir uygulama geliştirdik. Uygulama sayesinde müşterilerimiz, malzeme ambar, üretim ve ara operasyonları, mamul ambar ve sevkiyat gibi tüm süreçlerini tek bir uygulama üzerinden takip edebiliyorlar. Ürün son olarak Petlas Lastik Sanayi A.Ş işletmesinde kullanıma geçti. Petlas projesini, kapsam ve fonksiyon açısından bakıldığında, işletme sahasında yaklaşık 300 adet kablosuz el terminali ve 50 adet barkod yazıcının çalıştığı, Türkiye’deki en büyük üretim takip sistemi projelerinden biri olarak kabul edebiliriz. Bununla birlikte kısa bir zaman önce bir projemizde kullanımına başlanmış olan Axion Blade™ Archive uygulaması, depo yönetiminde farklı bir adım ve yenilikçi bir yaklaşımdır. Axion Blade™ Archive, tüm özellikleri itibari ile fiziksel arşiv depo hizmeti veren firmaların ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde geliştirilmiştir. Depo içerisindeki tüm evrakların barkodlu olarak takip edilmesi, internet üzerinden evrak talebi, evrakların hizmet verilen müşteriye teslimatı, teslimat sırasında dijital imzalı olarak teslimat bilgisinin toplanması, evrakların isteğe bağlı olarak taranması ve dijital kopyalarının müşteriye gönderilmesi, yapılan tüm işlemlerin belirlenen fiyatlara göre listelenmesi ve faturalaşma konusunda ön bilgi sunulması gibi çok fazla özelliği içerisinde barındırmaktadır.
Axion Blade™ Archive yakın zamanda Datasafe Türkiye (RiseWolf) firması tarafından kabul görmüş ve kullanılmaya başlanmıştır.
Endüstride OT/VT ürünlerinin öneminden bahseder misiniz?
Endüstri firmalarının OT/VT çözümlerine ve ürünlerine gösterdikleri ilgi ne yazık ki ülkemizde hala yeterli seviyede değil. OT/VT çözümlerinin, hem yazılım hem de donanım olarak bir yatırım olduğu düşüncesi tam olarak olgunlaşmamış olmakla birlikte, sektörünün lider firmaları olarak tanımlayabileceğimiz firmalar her sene bütçelerinde OT/VT yatırımları için pay ayırarak bu düşüncenin değişmesine ön ayak olmaktadırlar. İlk olarak şunun kesin bir şekilde anlaşılması gerekiyor; OT/VT çözümleri birer yatırımdır ve bu yatırım, getirileri ile kendisini çok kısa sürelerde amorti etmektedir. Üretim yapan firmaların müşterilerine sundukları ürüne ait tüm bilgiye sahip olması, geriye dönük izlenebilirlik sağlaması ve elde ettiği raporlar ile iş akışlarını düzenleyerek hataları ortadan kaldırması, firmanın pazardaki değerini yukarıya çekecektir. Bu nedenle şunu söyleyebiliriz ki OT/VT çözümleri firmaların marka değerlerine ekti edebilecek öneme sahiptir.
OT/VT teknolojisinde gelinen son nokta nedir? Dünyadaki trendi yakalayabildik mi?
OT/VT sektöründe donanımların hızı ve dayanıklılığı, haberleşme teknolojileri anlamında hızlı bir gelişme var. GPRS tabanlı veri aktarımı, GPS destekli yer belirleme, giyilebilir sistemler, hat üstü otomatik etiketleme ve otomatik barkod okutma donanımları uzun yıllardır ülkemizde kullanılmakta. Bunlara paralel olarak Otomatik Stoklama ve Geri Alma Sistemleri (AS/RS), otomatik konveyör sistemleri, hat üzerinde ayrıştırma sistemleri, otomatik kalite kontrol sistemleri, otomatik montaj hatları gibi pek çok akıllı sistem de verimliliğin önemli olduğu sektörlerde kullanılmaya başladı. Trinoks olarak projelerimizde bu tip otomatik sistemler kullanan firmalar içinde entegre çalışan sistemler geliştiriyoruz ve yenilikleri takip etmeye devam edeceğiz. Genel olarak bakıldığında ülkemizde yeni teknolojilerin daha çok kullanıldığını söyleyebiliriz. Biz sektördeki en yeni gelişmeleri ve teknolojileri projelendirme sırasında müşterilerimize alternatif olarak sunuyoruz. Satın alma aşamasındaki tercihler genelde müşterinin o proje için ayırdığı bütçeye göre şekilleniyor. Özellikle otomatik tanıma teknolojisi olarak RFID’nin kullanıldığı çözümlere yönelik tercihler ülkemizde henüz istenilen seviyeye ulaşmamış görünüyor.
Son yıllarda gelişen giyilebilir sistemlerden ve ses teknolojisinden bahseder misiniz?
Giyilebilir sistemler hali hazırda OT/VT projelerinde hak ettikleri yere sahip değil ve sektörde çok az sayıda giyilebilir terminal mevcut. Symbol´un WT serisi giyilebilir terminalleri bileğe ya da kolun ön kısmına takılabilmekte ve yüzüğe benzer bir lazer okucusu ile barkod okumaktadır. Vocollect firmasının Talkman isimli cihazı ise yine giyilebilir bir sistem olup daha çok sesli sistemler için üretilmiştir. Giyilebilir sistemler, el terminalleri ile aynı fonksiyoneliğe sahip olup her iki eli de kullanmaya izin vermektedir. Ses teknolojisi (konuşmaya dayalı sistemler) depo uygulamalarında ve üretim takibi uygulamalarında son birkaç yıldır kullanılmaya başlanmıştır. Ses teknolojisi 2 ana teknolojiden oluşmaktadır: Ses yönlendirmesi yani bilgisayar verilerinin duyulabilir emirler şekline çevrilmesi, ses tanıması yani kullanıcının sesinin bilgisayar verisi haline getirilmesi. Taşınabilir ses sistemleri, giyilebilir bir bilgisayar, bir kulaklık ve mikrofondan oluşmaktadır. Ses sistemlerinin avantajı, ellerin ve gözlerin serbest olarak kullanılmasıdır. Bu durumda kullanıcılar sanki karşılarında bir insan varmış gibi bilgisayarla haberleşebilmektedirler. Ses sistemleri genelde sipariş toplama, kalite kontrol, sevkiyat, mal kabul ve sayım işlemlerinde kullanılmaktadır. Ses tanıma kapasitesi, kullanılan yazılımlar ve donanımlar ile her gün gelişmektedir. Fakat bu teknoloji hala mükemmelliğe ulaşmamıştır. Ses tanıma ile ilgili problemleri en aza indirmek için emirleri ve sayıları temsil eden kısa kelimeler kullanılması gerekmektedir. Harfler fonetik olarak kolay tonlanan şekilde kodlanmalıdır. (Alfa, Bravo, Çarli, Zulu gibi). İşin iyi tarafı birçok depo ve üretim takibi işlemi bu şekilde kısa kodlamalar ile etkili bir şekilde çalışabilmektedir.
Ürünlerinizi muadillerinden üstün kılan özellikleri nelerdir?
Öncelikle şunu belirtmek isterim, ürünlerimiz sadece Türkiye içerisinde kullanılmak üzere geliştirilmemiş olup, farklı coğrafyalara ve farklı iş akışlarına uyum sağlayabilmeleri için tamamen parametrik bir yapıda ve birçok dilde çalışabilmektedir. Şu anda Rusya ve Romanya’da müşterilerimiz tarafından sorunsuz bir şekilde kullanılan ürünlerimiz mevcuttur. Ürünlerimizin tamamı çok sıkı bir AR-GE sürecinden sonra ortaya çıkmıştır ve uzun zamandır bu sektörde çalışan implementasyon ekiplerimiz tarafından titizlikle test edilerek kullanıcılarına sunulmaktadır. Geliştirdiğimiz uygulamaların tamamına en yeni teknolojileri ve kullanıcılara kolaylık sağlayabilecek tüm bileşenleri dahil etmeye çalışıyoruz. Bu nedenle uygulama geliştirirken Idea Blade gibi uygulama geliştirme ortamları ve Developer Express gibi üçüncü parti tamamlayıcı bileşen kullanıyoruz. Bu ve benzeri kod geliştirmede yardımcı uygulamalar kullanmak ürünlerimize birçok ek özellik ve avantaj sağlamaktadır.
Geliştirmiş olduğumuz uygulamaların tamamı parametrik altyapıya sahiptir. Uygulamalar bu parametrelerin uyarlanması sayesinde birçok farklı sektör ve iş akışına uyum sağlayabilmektedir. Ürünlerimizi rakiplerinden ayıran en büyük özelliklerden bir tanesi de kullanıcıların sisteme ek özellik alanları ekleyebilmeleridir. Ek özellik alanları, diğer uygulamalarda belirli sayıda standart olarak bırakılan boş alanlardır. Kullanıcıların takip etmek istedikleri herhangi ek bir bilgiyi bu alanlara kaydetmesi istenir. Bizim geliştirmiş olduğumuz uygulamalarda bu durum tamamen dinamik bir yapıdadır. Kullanıcılar uygulama üzerinde dinamik olarak istedikleri sayıda ek alan yaratabilirler, bu alanlara bilgi girişini zorunlu kılabilirler ve değer aralıkları belirleyebilirler.
Bu konuda örnek verebilir misiniz?
Örnek olarak, bir depo otomasyon sisteminde ürün tanımı yapılırken doldurulması gereken belirli alanlar mevcuttur; fakat bu alanların haricinde ek olarak takip etmek istediğiniz veriler olabilir. Kullanıcının tek yapması gereken sistem üzerinde bir ek özellik yaratıp bunu ürün ile ilişkilendirmesidir. Ayrıca tanımlanan her ek özellik raporlar ve listelerde görüntülenebilmektedir. Uygulamalarımızın tamamında “Özel Sorgu Raporları” adını verdiğimiz, kullanıcıların kendi raporlarını oluşturabileceği bir yapı mevcuttur. OT/VT uygulamalarında rapor ve listeler büyük önem taşımakla birlikte firmalar ek raporlar ve listeler için destek aldıkları yazılım firmalarına ek ücretler ödemektedir. Biz bu alışkanlığa son verecek olan özel sorgu raporu yapısını uygulamalarımız içerisinde müşterilerimize sunuyoruz. Uygulama kullanıcılarının tek yapması gereken, istedikleri raporu oluşturacak veri tabanı sorgu cümlesini sisteme girmek ve bir isim verip kaydederek diğer kullanıcıların da ulaşabilmesini sağlamaktır. Bununla birlikte istedikleri raporda yer alacak verileri bizlere mail ortamında ilettikleri takdirde, raporu oluşturacak sorgu cümlesi destek ekibimiz tarafından kendilerine mail olarak iletilmektedir.
Geliştirmiş olduğumuz uygulamaların tamamı ek modüller ile desteklenmektedir. Örnek verecek olursak; depo otomasyon sistemlerinde web sipariş modülü, kalite kontrol modülü, demirbaş takip sistemleri için, etiketsiz toplu envanter takibi modülü, sarf malzemesi takibi modülü, üretim takip sistemleri için, kalite kontrol modülü, üretim planlama modülü, ara stok yönetimi gibi birçok modülü sayabiliriz. Geliştirmiş olduğumuz ek modüllerde yine en yeni yazılım teknolojilerini kullanmaya özen göstermekteyiz.
Uygulamalarımızın hepsinin sahip olduğu bir mesajlaşma altyapısı mevcuttur. Bu mesajlaşma sistem içerisindeki kullanıcıların anlık olarak chat yapabileceği bir ekrandan ibaret değildir. Bunun yanında sistemin otomatik olarak mesajlar üretmesini ve tanımlanmış olan kullanıcılara göndermesini sağlamaktadır. Özellikle depo ve üretim sistemlerinde önem arz eden, üretim duruşları, üretim hatlarında oluşan sorunlar, depoda bozuk ya da kırık olduğu anlaşılan ürünler ve raflar, maksimum ve minimum stok seviyelerini geçen ürünler gibi durumlarda sistem otomatik olarak konunun içeriğini belirlenen kullanıcılara mail ya da SMS atmaktadır. Bahsettiğim özellikler ürünlerimizi rakiplerinin önüne taşıyan özellikten sadece birkaç tanesidir.
Üretim takip ve depo otomasyon sistemi projelerinizden bahseder misiniz?
Trinoks olarak, üretimden veri toplama, üretim yönetimi ve depo yönetimi gibi konularda farklı sektörlerde uzun yıllardır müşterilerimize yazılım ve proje hizmeti vermekteyiz. Bu konularda ülkemizde var olan ürünlerden daha güçlü ve dünya genelindeki rakipleri ile boy ölçüşebilecek uygulamalarımız var. Şu anda analizini yapmadığımız ya da iş akışlarına aşina olmadığımız bir sektör var mı bilemiyorum, hemen hemen tüm sektörlerde faaliyet gösteren firmalar ile çalıştık. Hayata geçirdiğimiz projelerin çoğu kendi alanlarında büyük ve orta ölçekli projelerdi. Petlas Lastik Sanayi AŞ’de gerçekleşen projemizi örnek olarak verebiliriz. Proje, büyüklüğü açısından ülkemizde yapılmış en büyük üretim yönetimi projelerindendir. Yaklaşık 2 milyon m2 işletme alanına sahip Petlas Lastik Sanayi A.Ş’de toplam 7 adet fabrika bulunmaktadır. Gerçekleştirdiğimiz proje işletmeye hammadde girişinden başlamakta ve ürünlerin tüm ara üretim ve üretim aşamalarını takip ederek mamul ambardan sevk edilmesine kadar uzanmaktadır. Proje kapsamında işletme içerisindeki tüm depo ve üretim hareketleri barkodlu ve otomatik iş emirleri ile sistem kontrolünde gerçekleşmektedir. Üretim ve depo sahalarında toplam 300 adet el terminali ve yaklaşık 50 adet yazıcı bulunmaktadır. Geliştirmiş olduğumuz üretim yönetimi ve depo otomasyon sistemi uygulaması, ofis kullanıcıları ekranları üzerinden yönetilmekte ve bu ekranlar üzerinden girilen iş emirlerine istinaden sahada bulunan cihazlar üzerindeki uygulamalar aracılığı ile üretimdeki işleyişi adım adım otomatik ve kontrollü bir yapıya getirmektedir.
Geliştirdiğiniz yazılımlar ile firmalara katmak istedikleriniz nelerdir ve neyi amaçlıyorsunuz?
Trinoks’un “Çözümlerimiz ile değer katıyoruz” sloganı bu noktada herşeyi açıklayacak niteliktedir. OT/VT uygulamaları firmalara dolaylı olarak değer katan hizmetlerdir. Çünkü, OT/VT yatırımlarının değeri ve kazandırdıkları belirli bir süre sonra ortaya çıkmakta ve yapılan yatırımın geri dönüşü de belirli bir süre sonra gerçekleşmektedir. Bir depo yönetim sistemi sahibi olmak sizleri kesin bir süreç disiplinine sokar, tüm iş akışınızın elden geçirilmesine ve sağlıklı çözümler uygulanmasına yardımcı olur. Kayıpların önlenmesini sağlar, deponuzun tam kapasite ile çalışmasına yardımcı olur, iş akışınızda gerçekleşen tüm hareketleri anlık olarak izlemenize ve müdahale etmenize olanak sağlar ve böylece zaman=para kaybınızı kontrol altına alırsınız. Siparişlerinizin eksiksiz yönetilmesine ve karşılanmasına zemin hazırlar. Eksiksiz ve zamanında sevkiyat operasyonları gerçekleştirerek müşteri memnuniyetinizi artırır, müşteri ilişkilerinizi kuvvetlendirir ve dolaylı olarak sizi sektörde sağlam bir zemine taşır. Üretim yapan firmalar için, ürettiği ürünün hangi tedarikçiden gelen malzemeler ile üretildiği bilgisine kısa zamanda, eksiksiz olarak ulaşmasını sağlar ve tedarikçiler ile olan ilişkinizi düzenlemenize yardımcı olur. Sağlıklı tedarikçi yönetimine zemin hazırlar. Sözünü ettiğim faydalar ve getiriler gibi yüzlercesi mevcut ama özetleyecek olursak, geliştirdiğimiz yazılımlar ve proje çözümleri ile müşterilerimize sadece parasal anlamda bir kazanç sağlamakla kalmıyoruz, para ile satın alınamayacak olan birşey kazandırıyoruz o da güvenilirlik. Eksiksiz, tam zamanlı ve doğru sevkiyat, eksiksiz, tam zamanlı ve sorunsuz üretim ve beraberinde geriye dönük tam izlenebilirlik ile sorunlara anında müdahale sayesinde müşterilerimizin kurumsal kimliklerine dolaylı olarak değer katıyoruz.
İşletme ve üretim şartlarına uygun özel ofis ve endüstriyel yazılım çözümleri geliştiriyorsunuz. Bu konu hakkında bilgi alabilir miyiz?
Trinoks, genel itibari ile depo yönetimi, üretim takip ve yönetimi ve demirbaş yönetimi alanlarında çözüm sunan bir firma olmakla beraber, müşterilerinin istekleri doğrultusunda onların iş akışlarına uygun ofis ya da endüstriyel uygulamalarda geliştirmektedir. Bugüne kadar birçok müşterimize kendi istekleri doğrultusunda özel uygulamalar geliştirdik. Konuyla ilgili olarak Arçelik LG Klima fabrikasında hali hazırda kullanılmakta olan SKD (Semi Knock Down) uygulamasını örnek olarak gösterebiliriz. SKD uygulaması adından da anlaşılacağı gibi, yarı monte olarak stoklanan ürünlerin ürün ağaçlarına uygun bir şekilde yarı monte halinde, parça kontrollerinin yapılarak eksiksiz sevk edilmesini kapsamaktadır.
Bununla birlikte, Arçelik LG Klima işletmesinde kullanılan CKD (Complete Knock Down), IPMS (Intelligent Production Management System), Ford Otosan’da kullanılan MAVAKS (Malzeme Akış ve Ambar Kontrol Sistemi), TAKASP (Takım Kalıp Kontrol Sistemi), Ford Otosan’ın tüm bayilerinde kullanılan bayi yedek parça sayım sistemi gibi uygulamalar müşterilerimize özel geliştirmiş olduğumuz uygulamalara örnek teşkil etmektedir. CRM, web sipariş yönetimi, satış yönetimi, veri aktarım uygulamaları, sayım uygulamaları gibi birçok konuda da müşterilerimize özel uygulamalar geliştirmiş bulunmaktayız.
2011 yılının ilk çeyreği firmanız için nasıl geçti? Hedefleriniz nelerdir?
Bu yılın ilk çeyreği geçtiğimiz yıla oranla bizim açımızdan daha çok çalıştığımız ve daha fazla proje hayata geçirdiğimiz bir dönem oldu. Ülkede yaşanan ekonomik istikrarın OT/VT yatırımlarının da belirli bir artışla devam etmesine yol açtığı kanısındayım. Biz de Trinoks olarak bu artışla doğru orantılı olarak büyümekteyiz. Her geçen sene yıllık proje kapasitemiz ve hayata geçirdiğimiz projeler ile referans listemiz artmaktadır. Bu yıl da hedefimiz, önceki senelerde olduğu gibi bu artış oranını daha yukarıya çekmek ve uzun yıllardır sektörde edindiğimiz güvenilirliği çok sayıda yeni proje ile perçinlemektir. Genel olarak her yıl peşinde olduğumuz hedef bu yıl da değişmeyecektir. Yeni projeler ve çözümler ile hizmet kapasitemizi daha da genişleterek büyürken, Türkiye’de OT/VT sektörünü bir basamak yukarıya taşımaktır.