Ford Otosan Eskişehir Üretim Fabrikası, malzeme adresleme ve hat besleme süreçlerini yöneten yazılım Trinoks Yazılım tarafından MAVAKS Framework ile çözüme ulaştırılmıştır. Sistemin birinci safhası Eskişehir’de bulunan fabrikaya tırlarla ulaşan malzemelerin kabulu, otomatik adreslenmesi ve kalite kontrolden geçmeleri dir. Sonraki basamak ise ürün kategorilerine gore yani Kritiklik, Stok fazlası veya direkt hatta gitmesi gereken malzemeler akıllı adresleme yöntemi ile yerleştirilirler. Üçüncü basamak ise ambarda malzeme aktarımcılarına hatlardan otomatik gelen, gerek kart sistemi ile gerekse el terminalleri ile üzerinden beseleme çağrılarına karşılık verilmesidir.

Uygulama Visual Studio C# .Net 2003 programlama dili ve Oracle 9i veritanbanı üzerinde geliştirilmiştir. Mal Kabul(ASN lerden siparişlerin akması), Giriş kalite Kontrol, Malzeme Adresleme, Depo yönetimi(Lokasyonlar ve depolar arası transfer,Sayım), Üretime Malzeme besleme (Call parçalar, Kart parçalar), sevkiyat ve kalite kontrol ana operasyonlarından oluşan sistemin birçok noktalarında otosan bilgi işlem tarafından geliştirilen MKS Erp paketi ile çift yönlü yönlü entegre olarak çalışılmaktadır. Ana operasyonlar kısaca şu şekilde özetlenebilir.

Burada Ana yaklaşım malzemeleri lotlar halinde adreslemek, statülere ve diğer kriterlere bağlı olarak raporlayarak gerekli iş emirlerini yaratmaktır. Sürecin dinamikliği açısından uygun olmak kaydı ile mobil işlem araçları kullanıldı. Kontrolsuz olmasından dolayı basılı bilgilere bağımlılık tercih edilmedi ve gerekli bilgilere sorgu ekranları ile ulaşıldı. İşlemler lotlar bazında yapılmaktadır. Lotlar her zaman bir adres ile ilişkilidir ve bu bilgilerin doğruluğu temel varsayımdır. Kullanımları FIFO kuralında olur. İstisna hallerinde kural by-pass edilebilmekte ancak buna bağlı olarak FIFO uyum performansı takip edilmektedir. Malzemeler mal kabulden sonra lotlanarak aynı veya ayrı zamanlarda aşağıdaki işlemlere tabi tutulmaktadırlar:

• Lotlama (Lot yaratma ve miktar aktarım)
• Kullanım noktasına (hatlara)aktarım (Lot adresleme veya miktar aktarım.)
• Markete(Pickface) aktarım (Miktar aktarım)
• Sabit adrese aktarım (Lot adresleme)
• Operatörün belirlediği veya sistemin önerdiği adrese aktarım (Lot adresleme)
• Sevkiyat Rampaya aktarım

Tüm lotlarla ilgili yapılan işlemlerde GKK statüsü görüntülenir. Kullanım noktalarına aktarma sırasında “Ok” statüsü aranır. Ayrıca tüm sorgu ekranlarında(Malzeme , Lot, Emir, Kart ...) joker karakterli sorgulara izin verilir.

Kalite kontrol süreci devam eden lotlar için emrilerin yaratılmasında ve hareketlerin oluşması sırasında uyarı verilir. Ayrıca fiktif depoda bulunan lotların manupulasyonuda bu sistem tarafından yapılmaktadır. Lot aktarma/birleştirme işlemleri de FIFO kuralını bozucu etkisi olduğundan Emir yataılırken uyarı verilir. Burada Ömürlü malzemelerde birleştirme işlemine izin verilmez.

Lot manupulasyon tarihçesi üzerinde istenen sorgulamalar yapılmaktadır.

Uygulamadaki tüm operasyonlar fabrika ve ambar kırılımındadırlar. Tariflenen tüm işlemler kullanıcı izinleri bazında yönetilir.

^{Emirler - Hareketler}

Bir emir bir lotun yerleştirilmesi, yerinin değiştirilmesi veya başka lota aktarma yapılması veya hatta besleme yapılması ile ilgili yönelendirmedir. Emir yaratıldığında yetkilendirme ve operatir sınırlandırmalarına göre otomatik dağıtımı sağlanır. Ortak havuza atılan emriler ise tüm operatörler tarafından izlenir ve işleme konabilir.

Operatör bu emir karşılığında ilgili hareketlerin oluşmasını sağlar. Ambar adreslenmesi, Marekt besleme, hatların beslenmesi, hattan çağrılar gibi hareketler.  İşleyiş sırasında çeşitli nedenlerden dolayı emirde bildirilen işlemin birebir yapılma imkanı bulunmayabilir. Bu durumlar için operatöre emirdeki bilgilerden farklı bilgileri kullanma imkanı verilir tüm hareket bilgileri her zaman fiziki gerçekleşme anında fiili duruma bağlı olarak oluşturulur. Bunu garanti etmek için bütün süreç düzenlemelerin ve işaretlerin operatörün ancak fiili olarak işi yaptığı noktada oluşmasına izin verecek şekilde düzenlenmiştir.

Tüm sistem ve işlemler, emirler ile yönlendirilir.

^Adresler

Malzeme bulunabilecek birim konumlar adreslenir. Lot-adres hacimsel uyumu takip edilmez. “Adres Ekranı” ndan adresi tanımlayan bilgilere erişim ve düzenleme sağlanır. Adresteki lotlar ve lot tarihçesi standart lot sorgusu kullanılarak verilir. Malzeme kullanım noktalarıda adresler ile belirlenir. Bu adreslerin hareket tarihçesi tüketim istatistiklerini vermektedir.

Adres Sorgulama

Sistemin işleyişi -özellikle emirlerin yaratılması sırasında- hedef adres seçenekleri hakkında sorgulamalar gerekecektir. (Bir parçanın sabit adresi, ilgili sınıftaki adresler, boş/dolu olan adresler, vb, diğer olası sorgular neler?) Adres sorgulama  genel maksat olarak tasarlanıp muhtelif ekranlardan kullanılabilir olacaktır.

^{İrsaliye Malzemeleri Sorgulama}

MKS kontrolundaki irsaliye satırlarının sorgulandığı ekrandır. Kritik malzemeler belirtilir. İlgili malzeme ekranına atlanarak işlemler yapılır.

^Malzemeler

MKS’den bulunan parça bilgileri kullanılacak, ancak ambar sistemini ilgilendiren bilgiler lokal olarak organize edilmektedir. Bunun yanında sistem MKS dışı malzemeler için kısıtlı tanımların yapılmasına izin verilir.

Malzeme Sorgulama Ekranı

Genel maksat malzeme arama ekranı.
Özel olarak lotlanmamış irsaliye satırı (B, N, E) olanlar, Kritik olanlar gibi ek kriterlerde seçilebilir.

Malzeme Ekranı

Parça özlük bilgileri ve tüm alt nesnelerin erişlebildiği merkezi ekrandır. Kabul ve manupulasyona ait emirler buradan yaratılır. İlgili alt bilgi ekranlarına linkler verilir.

^Lotlar

Bir lotun adres ve miktar değişimleri zamana bağlı olarak kaydedilir. Bir lot her zaman fiziksel olarak bir adres ile bağlıdır, bir adrese bağlı olmaması (Adres = Null) kapanmış olduğunu ifade eder. Bir lotun miktar 0 olsa dahi lot kapanmis sayılmaz.

Lot Sorgulama

Sistemdeki güncel ve eski lotları muhtelif kriterler ile aranır. İlgili lot sayfasına link verilir.

Ambar Düzenleme Raporları

Adresleri önerilen adresler dışında bulunan tüm lotların dökümü verilir.

Ayrıca her malzemenin tüm lotlarının miktarları karşılaştırılır. O malzemeye ait tüm lotlarının miktar ortalamalarından %20 den (? Parametrik olabilir) fazla sapan lotlar, malzeme lotlarında birleştirme fırsatını işaret eder. Bu malzemeler ve lotları raporlanır.

^{Kart Parçalar}

Market (Pick Face)

Düzenli kullanımdaki malzemeler için kart uygulaması yapılır ve market alanı tek sabit lotlu tampon stok adresleri olarak tanımlanır ve başka lot atamasına izin verilmez. Market adresleri min-max seviyeleri içerisinde kalacak şekilde elinde terminal ile bu alanları kontrol eden operatörler tarafından oluşturulur ve forklift operatörleri tarafından karşılanır. İşlem standart miktar aktarma emri ile yapılır.

Kart Döngüsü

Kartlar belirli aralıklarla hatlardan toplanır ve ambar ofisinde okutularak malzeme toplama rotasına göre okutularak sıralanır. Okuma sırasında önceden aynı malzeme kritik kart bulunuyorsa uyarı verilir ve kart sıralamadan çıkartılır. Operatör sıralı kartlarla malzemeleri market alanlarından toplar, kartlarla kolileri fiziki olarak bağlar ve malzemeleri hat adreslerine dağıtır. Hat operatörü malzemeleri kullanırken koli üzerindeki kartı hat kenarındaki kutuya koyar. Bu malzeme çağrısı manasındadır. Bu kartlar tekrar toplanarak anlatılan döngüye tekrar başlanır. Ancak döngü içerisinde markette malzeme kalmadığı için operatörün elinde kart kalabilir. Operatör önce bu malzemeleri arar ve bulursa markete miktar aktarma işlemi yapar ve sonra hattı besler. Malzeme bulunamaması kartlar kritik olarak okuturlur ve fiziki olarak “Kritik Panosu” asılır.

Kart ve Market Yönetimi

Marketteki sabit lotun besleme tarihçesi lot hareketlerinden alınabilir. Bu hareketler üzerinde istatistiki çalışmalar yapılarak min max, kart sayısı gibi parametrelerde güncellemeler yapılır.

Kart uygulamasının zayıf noktası kartların fizikselliğidir. Kaybolma, yıpranma gibi nedenlerden dolayı bakım gerektirir. Kartların elektronik hale dönüştürülmesi durumunda (hatlardan malzeme çağrılarını oluşturan sistem) talep sıralama yapısı sistem tarafından sunulur. Bu durumda beslemenin stabil olabilmesi için belirlenen maksimum y genişliğindeki zaman dilimine ait, maksimum x adet talep gruplanır ve bir taşıyıcı tarafından karşılanır. Böyle bir talep paketini boştaki bir taşıyıcı operatör üstlenir. Bu şekilde yaratılan tüm çağrı paketleri tüm taşıyıcı operatörler paralel çalışır. Belirlenen ‘maksimum süre’, talep noktasının makul bir süre içerisinde beslenmesini; ‘maksimum adet’ ise taşıyıcının bu taleplere yetişebilmesini garanti altına almayı amaçlar. Burada tüm çağrılara cevap verecek sayıda taşıyıcının mevcut olduğu varsayılır. Malzemeler için taşıyıcı grupları bazında maksimum zaman ve maksimum adet parametreleri belirlenir. Fiziksel kart uygulamasında zaman genişliği sabittir ve operatör bu zaman aralığı içerisindeki tüm istekleri karşılamak durumundadır. Bu çalışma şeklinde yoğunluğun artması durumunda adaptif olarak seferlerin sıklaşması ve tüm taşıyıcıların paralel olarak eşit bir yük dağılımında çalıştırmak zordur.

Belli sayıda döngü içerisinde geri gelmeyen kart için kayıp kart alarmı verilir. Kart sayısındaki değişikliklere göre okuma sırasında kart tutma veya ek kartın dolaşıma alınması yönetilir.

^{Call Parçalar}

Hatlarda kullanılan her malzeme düzenli kullanım profiline sahip değildir. Ayrıca büyük ve hacimli malzemeler için kullanım noktalarında yer ayırması ve düzenli seferler ile beslenmesi pratik olmayabilir. Bu malzemeler çağrı yöntemi ile talep edilir. Çağrılar hatlardaki terminaller ile yapılır ve elektronik olarak taşıyıcı operatörlere iletilir. Elektronik pano uygulamasıdan burada da faydalanılır. Call parçaların bazıları terminal kullanım zorluğundan dolayı kart uygulamasına benzer olarak yönetilir. Prensip olarak call sistem ile aynı olan bu yaklaşımda talebin yaratıldığı nokta bir kart ile başka noktaya alınmıştır. Süreç detaylandırılmalıdır. Ayrıca yeni ambar sistemine geçiş ile operatörler birden fazla call talebini bir seferde karşılayabilir olacaklardır. Sistem bunu destekleyecektir.